فصل 6 نكوهش و ستايش مال چگونه با هم سازگارند بايد دانست كه همچنانكه آيات و اخبار در مذمّت مال رسيده در ستايش آن نيز آيات و اخبارى وارد شده ، و خداوند در مواضعى آن را خير ناميده است ، مانند : « . . . إنْ تَرَكَ خَيْرا الْوَصِيَّةُ . . . » 2 : 180 ( بقره ، 180 ) « . . . اگر خير ( مالى ) به جاى مىگذارد وصيّت كند . . » . و در مقام بر شمردن نعمتها و نيكىهاى خود مىفرمايد : « وَيُمْدِدْكُمْ بِأمْوالٍ وَبَنينَ وَيَجْعَلْ لَكُمْ جَنّاتٍ وَيَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهارا » 71 : 12 ( نوح ، 12 ) « و شما را به اموال و فرزندان يارى مىكند و برايتان بهشتها و جويبارها پديد مىآورد » . و رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرمود : « نعم المال الصّالح للرّجل الصّالح » « چه نيك است مال شايسته براى مرد شايسته » . و همهء اخبارى كه در ثواب و پاداش صدقه و مهمانى و سخاوت و حج و ديگر چيزهايى كه وصول به آنها جز به مال ممكن نيست در واقع ستايش مال است . و نحوهء جمع و سازش ميان آيات و اخبار مدح كننده و ذم كنندهء مال اين است كه : مال گاهى وسيلهء رسيدن به مقصود صحيح يعنى سعادت اخروى است ، زيرا وسائل وصول به آن در دنيا سه چيز است : فضائل نفسانى ، و فضائل بدنى ، و فضائل خارجى كه وابسته به مال است . و گاهى وسيلهء رسيدن به مقاصد فاسد است ، كه مانع انسان